Artikülasyon nedir ?

Artikülasyon: dil, çene, dişler, dudaklar ve yumuşak damağın, sestellerinden gelen havayı kullanarak seslerin, hecelerin, sözcüklerin oluşturulmasında kullanılmasıdır.
Artikülasyon bozukluğu nedir ?
Kişi sesleri, heceleri yada sözcükleri doğru biçimde kullanamıyorsa ve bundan dolayı da dinleyici, kişinin ne dediğini anlamayıp daha dikkatli dinlemek zorunda kalıyorsa bu kişilerdeki bozukluk artikülasyon bozukluğu olarak adlandırılabilir.

Artikülasyon bozukluğuna ne neden olur ?

Artikülasyon problemi serebral palsi, yarık damak-dudak, işitme kaybı, çeneyle ilgili diğer problemler, örneğin diş problemleri gibi fiziksel bir engel sonucunda oluşabilir. Ancak bazı artikülasyon problemleri herhangi bir fiziksel engelin bulunmadığı durumlarda da oluşabilir. Bu durumu, konuşma seslerinin yanlış öğrenilmesi diye tanımlayabiliriz ve Fonksiyonel Artikülasyon Bozukluğu diye adlandırabiliriz.

Artikülasyon bozukluğu, bebeksi konuşmaya benzer mi?

Artikülasyon probleminde sesler bazen bebek konuşması gibidir çünkü erken yaş çocukları da bazı sesleri, heceleri, sözcükleri sesletemezler bu nedenle dinleyici bebeksi konuşmayla artikülasyon bozukluğunu birbirine karıştırabilir.
Çocuklar tarafından yapılan ses hataları kulağa sevimli gelebilir fakat bu hatalar ve bunların pekiştirilmesi çocuğun iletişim becerilerine zarar verebilir. 3-5 yaş ve daha yukarısı çocuklarının konuşmasında şiddetli hatalar varsa bu bebeksi konuşma değil artikülasyon problemidir. 

Şive farklılıkları artikülasyon bozukluğu mudur ?

Ülkemizde pek çok şive bulunmaktadır. Karadeniz şivesi, Doğu şivesi, Trakya şivesi, İç Anadolu şivesi gibi. Bir şivenin diğerinden farklı olması kültürel bir çeşitlilik olduğundan, şive farklılıkları artikülasyon bozukluğu olarak adlandırılamaz.

Bebeklik çağındaki işitme problemleri, konuşma gelişiminde gecikmeye neden olur mu ?

Çocuklar konuşma seslerini etraflarındaki konuşmaları dinleyerek edinirler-öğrenirler. Bu edinim yaşamlarının çok erken evrelerinde başlar. Eğer çocuklar kritik dinleme çağında sıklıkla işitme sorunları yaşarlarsa bu çocuklar konuşma gelişimlerinde sorun yaşarlar ve bu sorunlarda çocuğun konuşma gelişiminde gecikmeye neden olabilir. 

Çocuklar tek başlarına fonksiyonel artikülasyon bozukluğunun üstesinden gelebilirler mi?

Bazı çocukların sorunlu konuşma örüntüleri zamanla daha anlaşılabilir duruma gelebilir. Fakat bazı çocuklar ise artikülasyon hatalarını düzeltebilmek için doğrudan tedaviye ihtiyaç duyarlar. Bu tespiti ancak bir Dil ve Konuşma Uzmanı, çocuğun konuşma örüntüsünü ayrıntılı inceleyerek yapabilir.

Çocuklar tüm sesleri bir seferde mi öğrenirler ? 

Sesler düzenli bir sıra içerisinde öğrenilirler. Bazı sesler "p," "m," ve "b," 3 yaşına kadar öğrenilirler. "s," "r,' ve "l," seslerinin oluşumu ise 6-7 yaşına kadar tamamlanmaz.
Kaç yaşında çocukların tüm sesleri doğru üretmeleri beklenmelidir ? Türkçe’de çocukların tüm sesleri 7 yaşında doğru biçimde üretmeleri beklenir. Bununla beraber, birçok çocuk tüm sesleri daha erken yaşlarda üretmektedir 

Doğru sesletim için çocuğa nasıl yardımcı olabiliriz ?

Sürekli, çocuğun konuşmasını bölerek, araya girerek düzeltme yapmayın. Hiç kimsenin dalga geçmesine, alaya almasına izin vermeyin (arkadaşlarının ve yakın çevrenin). Bunun yerine iyi bir model olun. Yanlış artiküle ettiği sesi-kelimeyi vurgulu bir şekilde tekrarlayın. Örneğin çocuk ‘’bu benim lanzam’’ derse siz ‘’ evet bu senin ranzan’’, ‘’senin ranzan ne kadar güzelmiş, ranzanda oturmak istermisin şeklinde geri dönütler verin.
Yetişkin bir kişideki artikülasyon bozukluğuna yardım edilebilir mi ?
Birçok artikülasyon bozukluğunda kişinin yaşına bakılmaksızın yardım edilebilir fakat problemin uzun süreden beri var olması değişimi zorlaştırır. Artikülasyonda görev alan kaslara sinir iletimi ile ilgili olan bazı problemlerde (dysarthria) iyileşme için gerekli olan süre fonksiyonel bozukluklarda (ydd, diş ve çene anomalileri) gerekli olan süreden oldukça fazla olmaktadır. Diğer taraftan işitme performansı, oral yapının durumu, kişinin motivasyonu, dikkati ve bilişsel performansı terapiyi ve süresini etkileyen önemli bileşenlerdendir.

Artikülasyon probleminin düzeltilmesi önemli midir ?

Artikülasyon problemi sosyal, duygusal, eğitimsel, mesleki statü gibi pek çok konuda olumsuzluk yaratan bir bozukluktur. Daha kaliteli bir yaşam için memnun edici konuşma gereklidir !

Dil ve konuşma bozukluğu olan kişilere kim yardım eder?

Dil ve Konuşma Bozuklukları Terapistliği yüksek lisans programından mezun olmuş dil ve konuşma uzmanları, dil ve konuşmaya ilgili tüm sorunlarınızda, tedavide ve yönlendirmede size yardımcı olacaktır.